Καθαρισμός οικοπέδων: Από 1η Απριλίου η προθεσμία - Αυστηρά πρόστιμα και νέα μέτρα πρόληψης

Τις αλλαγές που προωθεί το υπουργείο σχετικά με τα ακαθάριστα οικόπεδα και την προετοιμασία για τη φετινή αντιπυρική περίοδο παρουσίασε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, μιλώντας στην εκπομπή «Καλημέρα Ελλάδα» του ANT1.

Ο υπουργός τόνισε ότι ο καθαρισμός των οικοπέδων αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτρα πρόληψης για τις πυρκαγιές, καθώς η συσσώρευση ξηρής βλάστησης δημιουργεί αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης και ταχείας εξάπλωσης φωτιάς κατά τους θερινούς μήνες.

Από 1η Απριλίου η υποχρέωση καθαρισμού

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, από την 1η Απριλίου ξεκινά η περίοδος κατά την οποία οι ιδιοκτήτες οικοπέδων υποχρεούνται να προχωρήσουν στον καθαρισμό τους, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την αντιπυρική περίοδο.

Ο Γιάννης Κεφαλογιάννης υπογράμμισε ότι τα προηγούμενα χρόνια καταβλήθηκε προσπάθεια ώστε να ξεκαθαριστούν οι αρμοδιότητες μεταξύ κράτους και δήμων, ενώ τόνισε ότι τα πρόστιμα για τα ακαθάριστα οικόπεδα παραμένουν υψηλά και πρέπει να διατηρηθούν, προκειμένου να ενισχυθεί η συμμόρφωση των πολιτών.

Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, στο παρελθόν είχαν δοθεί παρατάσεις, καθώς πολλοί ιδιοκτήτες επικαλούνταν ότι δεν προλάβαιναν να ολοκληρώσουν εγκαίρως τον καθαρισμό των οικοπέδων τους. Ωστόσο, πλέον η εφαρμογή των μέτρων γίνεται πιο αυστηρή.

«Δώσαμε συγκεκριμένη περίοδο καθαρισμού και πολλές φορές ακούγαμε ως πρόφαση ότι δεν προλαβαίνουν να καθαρίσουν τα οικόπεδα», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι πέρυσι επιβλήθηκαν πρόστιμα σε αρκετές περιπτώσεις, ενώ φέτος αναμένεται να πραγματοποιηθούν ακόμη περισσότεροι καθαρισμοί.

Ενίσχυση των δήμων με περισσότερη χρηματοδότηση

Σημαντικό ρόλο στη διαχείριση του ζητήματος έχουν οι δήμοι, οι οποίοι λαμβάνουν ενισχυμένη χρηματοδότηση για δράσεις πολιτικής προστασίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο υπουργός:

• το 2023 η χρηματοδότηση προς τους δήμους ήταν 18,5 εκατ. ευρώ,
• στη συνέχεια αυξήθηκε στα 31 εκατ. ευρώ,
• ενώ πέρυσι έφτασε τα 40 εκατ. ευρώ.

Για το 2026 προβλέπεται περαιτέρω αύξηση των πόρων, ώστε να ενισχυθούν ακόμη περισσότερο οι δράσεις πρόληψης.

Παράλληλα, σχεδιάζεται και ενίσχυση των τμημάτων πολιτικής προστασίας με 350 προσλήψεις, ώστε κάθε δήμος να διαθέτει τουλάχιστον έναν υπάλληλο που θα ασχολείται αποκλειστικά με ζητήματα πολιτικής προστασίας.

Ο υπουργός αναγνώρισε ότι σε αρκετούς δήμους υπάρχει πρόβλημα υποστελέχωσης, ωστόσο τόνισε ότι μέσα από τη συνεργασία με το κράτος μπορούν να εξασφαλιστούν τα απαραίτητα εργαλεία για την αποτελεσματική διαχείριση της κατάστασης.

Νέα εργαλεία πρόληψης πυρκαγιών

Στο πλαίσιο της στρατηγικής πρόληψης, το υπουργείο προωθεί και νέες πρακτικές που εφαρμόζονται ήδη σε χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αυστραλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία.

Ένα από τα βασικά μέτρα είναι η «προδιαγεγραμμένη καύση», δηλαδή η ελεγχόμενη καύση χαμηλής βλάστησης σε επιλεγμένες περιοχές κατά τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, με στόχο τη μείωση της καύσιμης ύλης πριν από την έναρξη του καλοκαιριού.

Η πρακτική αυτή εφαρμόζεται με τη συνεργασία ειδικών επιστημόνων, δασολόγων και ερευνητικών φορέων και υποστηρίζεται από οργανισμούς όπως η WWF.

Στη διαδικασία συμμετέχουν επίσης πανεπιστημιακά ιδρύματα, μεταξύ των οποίων το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Ελεγχόμενη βόσκηση για μείωση της βλάστησης

Στο νέο νομοσχέδιο προβλέπεται επίσης η αξιοποίηση της «ελεγχόμενης βόσκησης», μιας πρακτικής που αξιοποιεί τη φυσική δραστηριότητα των ζώων για τη μείωση της χαμηλής βλάστησης.

Σύμφωνα με το σχέδιο, δήμοι και περιφέρειες θα μπορούν να παραχωρούν συγκεκριμένες εκτάσεις σε κτηνοτρόφους, ώστε τα ζώα να περιορίζουν φυσικά τη βλάστηση που λειτουργεί ως καύσιμη ύλη σε περίπτωση πυρκαγιάς.

Ενίσχυση του στόλου πυρόσβεσης

Παράλληλα με τα μέτρα πρόληψης, ενισχύεται και η επιχειρησιακή ετοιμότητα της χώρας.

Ο υπουργός ανέφερε ότι έχουν εξασφαλιστεί 50 εναέρια μέσα μέσω συμβάσεων μίσθωσης, ενώ ενισχύεται και ο τεχνικός στόλος των δυνάμεων πυρόσβεσης.

Στο επόμενο διάστημα αναμένεται η παράδοση νέων ελικοπτέρων τύπου Leonardo AW139 για μεταφορά προσωπικού, ενώ τα νέα πυροσβεστικά αεροσκάφη τύπου Canadair αναμένεται να ενταχθούν στον στόλο μετά το 2028.

Το δόγμα της άμεσης επέμβασης

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Γιάννης Κεφαλογιάννης, κατά την περσινή αντιπυρική περίοδο, από την 1η Μαΐου έως τα τέλη Οκτωβρίου, καταγράφηκαν 5.253 πυρκαγιές.

Το ποσοστό άμεσης απόκρισης έφτασε περίπου στο 92%, γεγονός που δείχνει ότι η πλειονότητα των περιστατικών αντιμετωπίστηκε στα πρώτα τους στάδια.

Το δόγμα της άμεσης επέμβασης θα συνεχίσει να εφαρμόζεται και φέτος, με:

• αυξημένες περιπολίες σε ημέρες υψηλού κινδύνου
• ενίσχυση της επιτήρησης
• χρήση περισσότερων drones

Συνολικά, ο στόλος των μη επανδρωμένων αεροσκαφών αναμένεται να ενισχυθεί με 20 έως 30 επιπλέον μονάδες.

Στόχος, όπως τόνισε ο υπουργός, είναι η άμεση ανίχνευση και κατάσβεση κάθε πυρκαγιάς στα πρώτα λεπτά εκδήλωσής της, ώστε να περιορίζεται πριν λάβει μεγάλες διαστάσεις. «Αυτός είναι ένας εθνικός στόχος», κατέληξε.